TIF dosyası nedir? TIFF biçimi, uzantıları ve çok sayfalı yapısı

1- TIF ne demek, uzantısı ve ortam türü nedir?

TIFF, İngilizce Tagged Image File Format adının kısaltmasıdır; Türkçede "etiketli görüntü dosyası biçimi" diye karşılanabilir. Library of Congress biçim kaydına göre biçimi Aldus ve Microsoft geliştirmiştir, belirtim bugün Adobe'dedir ve en güncel sürüm 1992'de yayımlanan 6.0'dır. Yani yeni görünse de uzun süredir kullanılan bir standart söz konusudur.

Adı neden iki türlü yazılır? Library of Congress kaydı, standardın tif uzantısını önerdiğini, tiff biçiminin de dosya adlarında görüldüğünü belirtir. Günlük dilde bu yüzden TIF ve TIFF birbirinin yerine kullanılır. Bir dosyanın uzantısını kendiniz değiştirmeniz gerekmez; görüntüleyiciler iki yazımı da tanır.

Dosya adının sonunda .tif ya da .tiff görebilirsiniz; ikisi aynı biçimi gösterir, aralarında içerik farkı yoktur. İnternette dosyanın türü image/tiff adıyla bildirilir; bu kayıt RFC 3302 belgesinde tanımlıdır. Temel kimlik bilgileri:

• Açılım: Tagged Image File Format
• Uzantı: .tif ve .tiff
• Ortam türü: image/tiff

2- TIF dosyasının içinde ne var?

TIF'in adındaki "etiket" sözcüğü yapısını anlatır. Her dosya bir üstbilgiyle başlar. Ardından her görüntü için bir görüntü dizini gelir; dizinde genişlik, renk ve sıkıştırma gibi bilgileri tutan etiketler bulunur. Görüntü verisi, yani piksellerin kendisi, bu etiketlere göre okunur. Library of Congress, biçimi farklı kodlamalar için bir sarmalayıcı olarak tanımlar; bu nedenle iki TIF aynı uzantıyı taşısa da içi farklı olabilir.

Bu yapının pratik sonucu şudur: bir program dosyanın ne olduğunu etiketlerden öğrenir. Bilmediği bir etiketle ya da çözemediği bir sıkıştırmayla karşılaşırsa dosyanın tamamını ya da bir sayfasını gösteremeyebilir. Aynı dosyanın bir programda açılıp ötekinde açılmaması bu yüzden şaşırtıcı değildir ve dosyanın bozuk olduğunu tek başına kanıtlamaz.

TIF piksel tabanlıdır, vektör grafik desteklemez. Standart TIF'te dosya boyutu 4 GB ile sınırlıdır; daha büyük görüntüler için BigTIFF adlı uzantı geliştirilmiştir. Bir TIF'in iç yapısı kısaca:

• Üstbilgi: Dosyanın başlangıcı
• Görüntü dizini: Sayfanın etiketleri
• Etiketler: Genişlik, renk, sıkıştırma
• Görüntü verisi: Sayfanın pikselleri

3- Çok sayfalı TIF nedir, nerede kullanılır?

MDN rehberine göre tek bir TIF dosyası birden çok görüntü içerebilir; bu özellik çok sayfalı taranmış belgeler ya da alınan fakslar için kullanılır. Library of Congress kaydı da tek dosyadaki alt dosya sayısına sınır koymaz. Ancak önemli bir ayrıntı var: TIF okuyan yazılımların yalnız ilk görüntüyü desteklemesi zorunludur. Çok sayfalı bir TIF bazı programlarda tek sayfaymış gibi görünebilir; bu, belgenin eksik olduğu anlamına gelmez.

Çok sayfa özelliği, kâğıt belgelerin taranması için doğal bir eşleşmedir: tarayıcı her kâğıdı bir görüntü olarak kaydeder, sonuç tek dosyada toplanır. Dosyayı alan kişi ise sayfa sayısını programdan görmeden bilemez. Bu nedenle size gönderilen bir taramanın eksik olduğunu düşünmeden önce onu çok sayfa destekleyen bir görüntüleyicide açmak iyi bir alışkanlıktır.

Biçim, taranmış görüntülerde ana kopya olarak yaygındır; Library of Congress da dijital koleksiyonlarında TIF kullanır. Renk uzaylarının çeşitliliği nedeniyle baskı işlerinde de tercih edilir. Sık görüldüğü yerler:

• Taranmış belge arşivleri
• Faks ile alınan belgeler
• Baskıya hazırlanan görseller
• Kurumsal dijital arşiv kopyaları

4- TIF sıkıştırma türleri ve dosya boyutu

MDN, TIF'i görece "ağır" bir biçim olarak anlatır: çoğu dosya ya sıkıştırılmamıştır ya da yine büyük kalan yöntemlerle sıkıştırılmıştır, üstelik üst veri de taşıyabilir. En yaygın yöntemler CCITT Group 4, LZW ve kayıplı JPEG'dir. Library of Congress, LZW patentinin süresinin dolduğunun genel olarak bildirildiğini not eder.

Boyut konusunda genel bir kural koymak zordur, çünkü sonuç taramanın çözünürlüğüne, renkli olup olmamasına ve seçilen sıkıştırmaya bağlıdır. Siyah beyaz bir faks ile renkli bir fotoğraf aynı biçimde saklansa da dosyaları çok farklı boyutlarda olur. Bu yüzden büyük bir TIF'i e-postayla göndermekte zorlanırsanız sayfaları PDF ya da ayrı resimler olarak paylaşmak çoğu zaman daha pratiktir.

Sıkıştırma türü pratikte önemlidir, çünkü bir görüntüleyici dosyanın uzantısını tanısa bile içindeki sıkıştırmayı çözemeyebilir. IANA kaydı da uygulamaların her TIF türünü işleyemeyebileceğini söyler. Sıkıştırma türleri karşılaştırması aşağıdadır.

5- TIF, PDF ve UDF arasındaki fark

Üç biçim sık karıştırılır, ama amaçları farklıdır. TIF sayfaları resim olarak taşır. PDF hem metin hem resim taşıyabilen bir belge biçimidir. UDF ise UYAP Doküman Editörü'nün belge biçimidir; ayrıntısı UDF nedir yazısında, PDF ile ilişkisi UDF ile PDF farkı yazısındadır.

Bir de imza konusu var. UDF ve PDF, e-imza gibi ek bilgileri kendi yöntemleriyle taşıyabilir; TIF ise görüntüye odaklı bir biçim olarak bu amaçla tanınmaz. Taranmış bir sayfada imzanın resmi görünebilir, ama bu resim elektronik imza değildir. Bir belgenin elektronik imzası olup olmadığını merak ediyorsanız görünüşe değil, belgenin kendi biçimindeki imza bilgisine bakmak gerekir.

Bir tarama TIF ise içindeki yazı bilgisayar için metin değil, görüntüdür; seçilemez ve kopyalanamaz. Yeni bir belge yazacaksanız UDF dosyası oluşturma rehberi ve UDF editör daha uygun bir başlangıçtır. Üç biçimin karşılaştırması:

6- TIF dosyası nasıl açılır?

MDN'e göre Safari dışındaki tarayıcılar TIF görüntülerini web içeriğinde yerel olarak göstermez; ek kitaplık ya da eklenti gerekir. Bu yüzden TIF bağlantısına tıkladığınızda dosya çoğu zaman yalnız iner. Görüntü düzenleme, tarama ve belge programlarının çoğu ise biçimi destekler.

Tarayıcıda açmanın yanı sıra işletim sisteminizdeki görsel uygulaması da dosyayı açabilir; ama birçok görsel programı sayfaları gösterme konusunda farklı davranabilir. Belgeniz önemliyse sayfa sayısını kontrol edin ve dosyayı yalnız güvendiğiniz bir kaynaktan aldıysanız açın. Bilinmeyen bir göndericiden gelen eklerde, biçimi ne olursa olsun, dikkatli olmak gerekir.

Program kurmak istemiyorsanız TIF görüntüleyici dosyayı sunucuya göndermeden tarayıcıda açar, sayfalara ayırır ve küçük resim şeridi gösterir. Metin tanıma ve düzenleme yapmaz. Tarayıcıda açma sırası:

1. Tarayıcıda açın
2. Sayfaları gezin
3. Gerekirse PNG ya da PDF indirin

7- UYAP ve resmî işlerde TIF

2015 tarihli eski UYAP Editör yardım sayfası, "Farklı Kaydet" biçimleri arasında .tif saymaktadır. Eski bir kaynak olduğu için güncel sürümü göstermeyebilir ve UYAP'ın TIF belge kabul ettiği anlamına gelmez. Kurallar için UYAP Vatandaş Portal ve UYAP e-imza rehberlerimize, nihayetinde de kurumun kendi ekranına bakın.

TIF'i PDF olarak paylaşmak gerekiyorsa TIF PDF çevirme yazısındaki adımları izleyebilirsiniz. Elinizdeki UDF'yi PDF'e çevirmek ise ayrı bir iştir; bunun için UDF'yi PDF'e çevirme aracı vardır. Bütün yazılarımız rehber sayfasında, e-imza uygulamamız ana sayfada yer alır.

Kaynaklar

• TIFF, Revision 6.0 — Library of Congress — biçim tanımı, sürüm, çok sayfa, dosya boyutu sınırı
• RFC 3302: image/tiff kaydı — RFC Editor
• image/tiff ortam türü — IANA
• Görsel dosya türleri rehberi — MDN — tarayıcı desteği, sıkıştırma, çok sayfa
• UYAP Editör yardım sayfası (eski) — Adalet Bakanlığı — eski sürüm yardımı; Farklı Kaydet biçimleri

Sık sorulan sorular

TIF dosyası nedir?

TIF, görüntüleri saklamak ve aktarmak için kullanılan etiket tabanlı bir raster görüntü biçimidir. Tek dosyada birçok sayfa taşıyabilir; bu yüzden taranmış belgelerde sık görülür.

TIF ile TIFF arasında fark var mı?

Hayır. .tif ve .tiff aynı biçimin iki uzantısıdır; ikisi de Tagged Image File Format dosyasıdır.

TIF dosyası neden tarayıcıda açılmıyor?

MDN'e göre Safari dışındaki tarayıcılar TIF'i web içeriğinde yerel olarak göstermez. Ek kitaplık kullanan bir araçla ya da bir programla açmanız gerekir.

Çok sayfalı TIF'im neden tek sayfa görünüyor?

TIF okuyan yazılımların yalnız ilk görüntüyü desteklemesi zorunludur. Sayfaları görmek için çok sayfa destekleyen bir görüntüleyici kullanın.

TIF metin içerir mi, yazıyı kopyalayabilir miyim?

Taranmış bir TIF'te yazı görüntüdür, metin değildir. Kopyalamak için metin tanıma (OCR) gerekir; bizim görüntüleyicimizde bu özellik yoktur.

TIF dosyası ne kadar büyük olabilir?

Standart TIF'te sınır 4 GB'tır; daha büyükleri için BigTIFF vardır. Bizim görüntüleyicimiz ise en çok 100 MB'lık dosyaları açar.

iPhone'da TIF açabilir miyim?

MDN Safari'nin TIF'i desteklediğini belirtir, ancak görüntüleyicimizi Safari'de ve gerçek telefonlarda sınamadık. UDF belgeleri için iPhone'da UDF açma rehberine bakın.

İlgili rehberler

UDF İmza bağımsız bir uygulamadır; UYAP, Adalet Bakanlığı ya da e-İmza sağlayıcılarıyla bağlantısı yoktur. Rehberdeki resmî bilgiler kaynaklarda bağlantısı verilen sayfalardan 5 Kasım 2026 tarihinde okunmuştur; işlem yapmadan önce güncel hâlini resmî sayfadan kontrol edin.