e-İmza rehberi
Kamu SM e-imza rehberi: TÜBİTAK e-imza başvurusu, yenileme ve PIN işlemleri
Kamu SM e-imza, TÜBİTAK BİLGEM bünyesindeki Kamu Sertifikasyon Merkezi'nin (Kamu SM) kamu çalışanlarına verdiği nitelikli elektronik sertifikadır; günlük dilde TÜBİTAK e-imza ya da kamusm e-imza diye de anılır. BTK'nın sağlayıcı listesine göre Kamu SM yalnız kamu çalışanlarına sertifika hizmeti sunar; bu yüzden başvuru bireysel değil, çalıştığınız kurumdaki e-imza sorumlusu üzerinden yürür. Bu rehberde kimlerin alabildiğini, TÜBİTAK e-imza başvurusunun adımlarını, kart geldikten sonra kurulumu ve PIN oluşturmayı, kilit çözmeyi, Kamu SM e-imza yenileme takvimini, mobil NES seçeneğini ve kayıp kart işlemlerini Kamu SM'nin resmî açıklamalarına dayanarak anlatıyoruz. UDF İmza'nın Kamu SM ya da TÜBİTAK ile bir bağı yoktur; bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve işlem yapmadan önce güncel bilgiyi Kamu SM'nin kendi sayfalarından kontrol etmenizi öneririz. Diğer e-imza konularını UDF ve e-imza rehberlerimizde topladık.
Yazan: Batuhan Fırat · Güncelleme:
1- Kamu SM kimdir, kimler e-imza alabilir?
Kamu SM, BTK'nın elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları listesinde "TUBİTAK-UEKAE (Kamu Sertifikasyon Merkezi)" adıyla yer alır. BTK aynı sayfada, Başbakanlık Genelgesi gereği Kamu SM'nin sadece kamu çalışanlarına sertifika hizmeti sunduğunu belirtir. Kamu SM'nin mobil NES başvuru sayfası da dayanağı açıkça yazar: 2004/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile kamu kurumlarının elektronik imza ihtiyaçlarını karşılama görevi Kamu Sertifikasyon Merkezi'ne verilmiştir.
Kamu SM'nin sıkça sorulan sorularına göre Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, yükseköğretim kurumlarının akademik personeli ve Ankara Barosu çalışanları kişi ödemeli başvuru yapabilir; diğer kamu kurum ve kuruluşlarının çalışanları başvuru için kurumlarındaki e-imza sorumlusuyla görüşür. Kamu çalışanı değilseniz BTK listesindeki diğer sağlayıcılardan birine başvurursunuz; seçenekleri ve başvuru kanallarını e-imza nasıl alınır rehberinde karşılaştırdık. Kamu SM'den kimlerin e-imza alabildiği:
- Kamu kurum ve kuruluşlarının çalışanları
- Kişi ödemeli başvuru yapabilen kurumların çalışanları
- Kamu çalışanı olmayanlar: diğer sağlayıcılar
Kamu çalışanı değilseniz bireysel e-imza başvurusunu PTT Müdürlüklerinden de yapabilirsiniz; adımları PTT e-imza rehberinde anlattık.
Avukatlar için Türkiye Barolar Birliği'nin sunduğu e-imzayı TBB e-imza rehberinde ayrıca anlattık.
2- Kamu SM e-imza başvurusu (TÜBİTAK e-imza başvurusu) adım adım
Kamu SM, e-imza başvurularını Elektronik İmza Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin yönetmelik kapsamında kurumsal olarak alır. Kamu kurumları, çalışanları adına başvuru yapılması için bir personeli e-imza sorumlusu olarak görevlendirir; e-imza sorumlusu, e-imza alacak kişilerin ön başvuru sürecini yürütür. Kurumunuz Kamu SM'ye ilk kez başvuruyorsa önce kurumsal taahhütname ile e-imza sorumlusu taahhütnamesi Kamu SM'ye iletilir ve kurum ile sorumlu kaydı tamamlanır; daha önce başvurmuş kurumlarda bu adım atlanır.
Kamu SM'nin başvuru sayfasına göre süreç şöyle ilerler: e-imza sorumlusu Kamu SM Online İşlemler'de NES İşlemleri altındaki Yetkili İşlemleri menüsünden çalışanlar için ön başvuru açar. Ardından siz Online İşlemler'e girip Bireysel İşlemler altındaki Başvurularım ekranından başvurunuzu e-onaylı, e-imzalı ya da ıslak imzalı olarak tamamlarsınız; ıslak imzalı tamamlayanlar formu imzalayıp Kamu SM'ye gönderir. Başvuru evrakı Kamu SM'ye ulaştığında üretim tamamlanır ve sertifika kuryeye verilir. Kamu SM e-imza başvurusunun ana adımları:
- Kurum e-imza sorumlusu ön başvuru açar
- Online İşlemler'de başvurunuzu tamamlarsınız
- Islak imzalıysa formu Kamu SM'ye gönderirsiniz
- Sertifika üretilir ve kuryeyle gönderilir
Kamu SM'nin bilgilendirmesine göre gönderiler anlaşmalı kurye firmasıyla 10 iş günü içinde ulaştırılır. Kamu SM'nin sıkça sorulan sorularına göre 5070 sayılı Kanun gereği elektronik sertifika bizzat kişinin kendisine teslim edilir; bir iş arkadaşınız sizin yerinize teslim alamaz. e-İmza sorumlunuzun kim olduğunu bilmiyorsanız Kamu SM çağrı merkezine sorabilirsiniz.
3- Kart geldikten sonra: kurulum ve PIN oluşturma
Kamu SM'nin "Sertifikamı Aldım Ne Yapmalıyım?" sayfası, sertifika türünüzü ve kart okuyucunuzu seçtiğinizde size uygun adımları gösterir. Ortak adımlar şunlardır: kartı okuyucuya takarsınız, ardından Kamu SM'nin Sürücü Yükleme Servisi'nde işletim sisteminizi, kart okuyucunuzu ve kartınızı seçip sürücüleri indirirsiniz. Kamu SM'nin açıklamasına göre servisteki ilk kurulum akıllı kart sürücüsü, ikincisi kart okuyucu sürücüsüdür ve Kamu SM hizmetleri için Java 1.8 ve üzeri gerekir.
PIN'i Kamu SM Online İşlemler'den oluşturursunuz: e-Devlet ile kimliğinizi doğrulayıp NES İşlemleri altında Bireysel İşlemler'e, oradan PIN Oluşturma/Kilit Çözme adımına geçersiniz; yeni PIN'i iki kez girip SMS onayı ya da web parolasıyla doğrularsınız. Genel kurulum ayrıntılarını e-imza kurulumu, kartın kendisini ve okuyucu seçimini AKİS kart rehberinde anlattık. Kartınızı Android telefonda UDF imzalamak için kullanmak isterseniz desteklenen kartları UDF İmza uyumluluk tablosunda görebilirsiniz. Kart geldikten sonra yapılacaklar:
- Kartı okuyucuya takın
- Sürücü Yükleme Servisi'nden sürücüleri kurun
- Java 1.8 ve üzerini kurun
- Online İşlemler'den PIN oluşturun
4- PIN kilitlenirse: Kamu SM'de kilit çözme ve PUK uyarısı
Kamu SM'nin kilit çözme yönergesine göre PIN'in 3 (üç) kere hatalı girilmesi durumunda Kamu SM'nin sitesindeki Online İşlemler sayfasından PIN Oluşturma/Kilit Çözme seçilerek yeni PIN oluşturulmalıdır. Yani kilitli kartın çözümü, ilk PIN'i oluşturduğunuz yolla aynıdır. PIN'inizi hatırlamıyorsanız tahminle deneme yapmayın: her yanlış deneme kalan hakkınızı tüketir; doğrudan kilit çözme adımına geçin.
Aynı yönerge PUK için açık bir uyarı yapar: AKiS Kart İzleme Aracı üzerinden PUK kodu ile asla işlem yapılmamalıdır; yetkisiz ya da hatalı yapılan 3 (üç) PUK giriş denemesi ile kart kullanım dışı kalır ve bir daha kullanılamaz. Diğer sağlayıcıların PIN yollarını ve şifre değiştirmeyi e-imza şifresi unuttum rehberinde anlattık. Kamu SM'de PIN kilidini çözme adımları:
- Online İşlemler'e e-Devlet ile girin
- NES İşlemleri ve Bireysel İşlemler'i açın
- PIN Oluşturma/Kilit Çözme'yi seçin
- Yeni PIN'i SMS ya da web parolasıyla onaylayın
5- Kamu SM e-imza yenileme: ne zaman ve nasıl?
Kamu SM'nin nitelikli elektronik sertifika sayfasına göre Kamu SM sertifikalarının geçerlilik süresi sertifika üretildiği anda başlar ve tam 3 yıl sonra biter. Kamu SM'nin sıkça sorulan sorularına göre süresi bitecek sertifikalar için yenileme sürecini kurum ya da personel başlatır ve bu süreç sertifikanın bitimine 6 ay kala başlatılabilir. Ayrıntılar için kurum e-imza sorumlusu ya da personel Kamu SM'nin NES başvuru sayfasını izler.
Yenileme türüyle üretilen yeni sertifika, kişinin aynı kurumdan aldığı önceki sertifikanın süresinin dolmasına son 3 ay kala üretilebilir ve önceki sertifikanın süresi dolmadan kullanıma açılamaz; yeni sertifikanın başlangıç tarihi önceki sertifikanın bitiş tarihiyle aynıdır. Kamu SM de elinizdeki sertifikanın son geçerlilik tarihi dolmadan gönderilen yeni sertifikayı kullanamayacağınızı ve eski kartınızı süresi dolmadan imha etmemenizi hatırlatır. Kamu SM e-imza yenileme takvimi:
| Aşama | Ne zaman | Ne olur |
|---|---|---|
| Yenileme başvurusu | Bitime 6 ay kala | Kurum ya da personel başlatır |
| Yeni sertifika üretimi | Son 3 ay içinde | Eski sertifika hâlâ geçerli |
| Kullanıma açılma | Eski sertifikanın bitişinde | Eski kartı o güne kadar saklayın |
6- Mobil NES ve Kamu SM'nin diğer hizmetleri
Kamu SM, kamu çalışanlarına kart yerine SIM karta yüklenen mobil NES de sunar. Kamu SM'nin açıklamasına göre mobil NES'ten faturalı Turkcell, Türk Telekom, Vodafone ve faturasız Turkcell müşterileri yararlanabilir; 1 ve 2 yıllık mobil imza üretilir. Başvuru yine kurum e-imza sorumlusu üzerinden başlar; Kamu SM'ye ulaşan başvuru formlarına göre kullanıcı bilgileri ilgili operatöre iletilir ve bu aşamadan sonraki tüm işlemleri operatör yürütür. Kamu SM'ye göre mobil imza e-Devlet uygulamalarında, UYAP gibi bakanlık uygulamalarında ve banka girişlerinde kullanılabilir; UYAP'taki kullanımı UYAP e-imza, kartlı imzayla farkını mobil imza nedir yazısında anlattık.
Kamu SM'nin ürünleri kişisel e-imzayla sınırlı değildir: şirketlerin e-Fatura ve e-Defter işlerinde kullandığı mali mühür, bir verinin belirli bir tarihte var olduğunu kanıtlayan zaman damgası, kurumların e-yazışmada kullandığı elektronik mühür ve kurumsal şifreleme sertifikaları da Kamu SM'nin ürünleri arasındadır. Kamu SM'nin geliştirdiği İmzager Kurumsal ise belgeleri imzalayıp imzaları doğrulayan masaüstü uygulamasıdır; PDF'te kullanımını PDF imzalama rehberinde anlattık. Kamu SM'nin başlıca ürün ve hizmetleri:
- Nitelikli elektronik sertifika (NES)
- Mobil NES
- Mali mühür
- Zaman damgası
- Elektronik mühür ve kurumsal şifreleme
Zaman damgasının ne olduğunu ve nasıl alındığını zaman damgası rehberinde anlattık.
7- Sertifikayı sorgulamak, kayıp kart, askıya alma ve iptal
Kamu SM'nin sıkça sorulan sorularına göre sertifikanızın bitiş tarihini Kamu SM Online İşlemler'de e-Devlet ile kimlik doğrulaması yapıp sertifika listeleme menüsünden görebilirsiniz. e-Devlet Kapısı'nda da TÜBİTAK'ın Nitelikli Elektronik Sertifika Sorgulama hizmeti yer alır; bu hizmete e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. Kimlik Kartı ya da internet bankacılığıyla giriş yapılır. e-Devlet'e e-imzayla girişi e-Devlet e-imza rehberinde anlattık.
Kartınızı kaybettiyseniz Kamu SM'nin önerisi şudur: bulma ihtimaliniz varsa önce askıya alma yapın. Askıya alma, sertifikanın pasif duruma çekilmesidir ve Online İşlemler'de NES altındaki Bireysel İşlemler menüsünden yapılır. Bulamayacaksanız sertifikayı Online İşlemler'den ya da Kamu SM çağrı merkezinden iptal ettirirsiniz; Kamu SM, sertifika iptal sorumluluğunun tamamen kullanıcıya ait olduğunu vurgular. Kartın kaybı, çalınması ya da arızalanması ve kimlik bilgilerinin değişmesi gibi durumlarda sertifika yeniden üretilir; yeni sertifika yeni bir akıllı karta yüklenerek size ulaştırılır ve kurum e-imza sorumluları bu talepleri "Diğer" başvuru türüyle açar. Kayıp kart ve sertifika işlemleri:
- Bitiş tarihi: Online İşlemler'de sertifika listesi
- Bulma ihtimali varsa: askıya alma
- Bulunamayacaksa: iptal
- Yeni kart: Diğer başvuru türüyle yeniden üretim
Kaynaklar
- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları — BTK
- Nitelikli elektronik sertifika başvuru süreci — TÜBİTAK Kamu SM
- Mobil NES başvurusu — TÜBİTAK Kamu SM
- Nitelikli elektronik sertifika — TÜBİTAK Kamu SM
- Sıkça sorulan sorular — TÜBİTAK Kamu SM
- Sertifikamı aldım ne yapmalıyım — TÜBİTAK Kamu SM
- Sürücü Yükleme Servisi — TÜBİTAK Kamu SM
- NES kilit çözme yönergesi — TÜBİTAK Kamu SM
- Nitelikli Elektronik Sertifika Sorgulama — e-Devlet
UDF İmza, kartınızı OTG ile Android telefona takıp UDF dosyasını imzalamanızı sağlar. Ücretsizdir, internet izni yoktur.
Sık sorulan sorular
Kamu SM e-imza kimlere verilir?
BTK'nın sağlayıcı listesine göre Kamu SM, Başbakanlık Genelgesi gereği yalnız kamu çalışanlarına sertifika hizmeti sunar. Başvuru, çalıştığınız kurumdaki e-imza sorumlusu üzerinden yürür; kamu çalışanı değilseniz BTK listesindeki diğer sağlayıcılardan birine başvurursunuz.
TÜBİTAK e-imza başvurusu nasıl yapılır?
Önce kurumunuzdaki e-imza sorumlusu Kamu SM Online İşlemler'de sizin için ön başvuru açar. Ardından siz Online İşlemler'de Bireysel İşlemler altındaki Başvurularım ekranından başvurunuzu e-onaylı, e-imzalı ya da ıslak imzalı olarak tamamlarsınız. Evrak Kamu SM'ye ulaşınca sertifika üretilir ve kuryeye verilir.
Kamu SM e-imza kaç yıl geçerlidir?
Kamu SM'ye göre nitelikli elektronik sertifikanın geçerlilik süresi üretildiği anda başlar ve tam 3 yıl sonra biter. Mobil NES için ise Kamu SM 1 ve 2 yıllık üretim yapıldığını belirtir.
Kamu SM e-imza yenileme ne zaman başlar?
Kamu SM'nin sıkça sorulan sorularına göre yenileme süreci sertifikanın bitimine 6 ay kala başlatılabilir. Yeni sertifika son 3 ay içinde üretilir ama eski sertifikanın süresi dolmadan kullanıma açılmaz; başlangıç tarihi eski sertifikanın bitiş tarihiyle aynıdır.
Kamu SM e-imza PIN'imi unuttum, ne yapmalıyım?
Tahminle deneme yapmayın. Kamu SM Online İşlemler'e e-Devlet ile girip NES İşlemleri altında Bireysel İşlemler'den PIN Oluşturma/Kilit Çözme adımıyla yeni PIN belirleyin. Kamu SM'nin uyarısına göre PUK kodu ile asla işlem yapılmamalıdır.
Sertifikamı başka biri teslim alabilir mi?
Hayır. Kamu SM'nin sıkça sorulan sorularına göre 5070 sayılı Kanun gereği elektronik sertifikalar bizzat kişinin kendisine teslim edilir; başkasına teslimat yapılmaz.
Kamu çalışanı değilim, Kamu SM'den e-imza alabilir miyim?
BTK'nın açıklamasına göre Kamu SM yalnız kamu çalışanlarına sertifika hizmeti sunar. Kamu çalışanı değilseniz BTK listesindeki diğer elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından birine başvurmanız gerekir.
Kamu SM e-imzasını kaybettim, ne yapmalıyım?
Bulma ihtimaliniz varsa önce Online İşlemler'den sertifikanızı askıya alın; bulamayacaksanız Online İşlemler'den ya da Kamu SM çağrı merkezinden iptal ettirin. Yeni sertifika yeni bir akıllı karta yüklenerek yeniden üretilir; talebi kurum e-imza sorumlunuz Diğer başvuru türüyle açar.
İlgili rehberler
UDF İmza bağımsız bir uygulamadır; UYAP, Adalet Bakanlığı ya da e-İmza sağlayıcılarıyla bağlantısı yoktur. Rehberdeki resmî bilgiler kaynaklarda bağlantısı verilen sayfalardan 15 Ekim 2026 tarihinde okunmuştur; işlem yapmadan önce güncel hâlini resmî sayfadan kontrol edin.